Aktuelni premijer Federacije BiH i lider SDP-a Nermin Nikšić obećava u predizbornoj kampanji povećanje minimalne plate na 1500 KM i minimalne penzije na 1000 KM. Iako ovo obećanje nije suštinski nerealno, Nikšićev protekli četverogodišnji mandat dokaz je da on to nije u stanju uraditi i da se radi o klasičnoj predizbornoj laži, odnosno obmani glasača.
Evo i zašto.
U bilo kojoj državi i ekonomiji svijeta, da bi se desilo značajno povećanje plata i penzija i da bi to povećanje bilo dugoročno i stabilno, neophodan je ekonomski razvitak po svim parametrima.
Potrebne su obimne investicije, rast broja radnika, porest prihoda u federalni budžet i penzioni fond. A da bi do toga došlo neophodne su fiskalne reforme, politička stabilnost, efikasno pravosuđe i cijeli niz drugih faktora.
Ako izuzmemo efekte koje je izazvala velika inflacija u Federaciji BiH u proteklim godinama, gotovo ni na jednom polju nije ostvaren pozitivan rezultat u mandatu Nermina Nikšića.
Pad stranih investicija
Već tri godine priliv direktnih stranih investicija je u padu pokazuju podaci Agencije za promociju stranih investicija Bosne i Hercegovine. U prvoj godini Trojkinog mandata (2023.) strane investicije u BiH su iznosile 2 milijarde KM. Naredne 2024. godine iznosile su 1,76 milijardi KM, a prošle 2025. godine 1,41 milijardi KM. Prognoze nisu optimistične ni za narednu godinu. Dakle, vlast je u ovom mandatu ostvarila porazne rezultate na polju koje je važan preduslov za snažan ekonomski rast i razvoj.
Pad broja zaposlenih
Podjednako katastrofalne rezultate Vlada Nermina Nikšića je ostvarila i na polju zapošljavanja. Ključna je bila odluka o fiksiranju minimalne plate na 1000 KM od 30. decembra 2024. godine koja je donesena bez ikakve ekonomske analize. Do tada je Federacija BiH imala stabilan rast zaposlenosti, ali ova odluka koja uopće nije popravila životne uslove građana FBiH, zaledila je ekonomiju i dovela do značajnog ospuštanja radnika – gotovo 10 hiljada.
Kao rezultat ove i svih drugih mjera Vlade FBiH, od dolaska na vlast koalicije Trojke i HDZ-a do danas, broj zaposlenih je porastao samo za 3 hiljade. Za skoro četiri godine, to je očajan rezultat. Posebno kada ga uporedimo sa ranijim periodom kada smo takav ili veći rast broja zaposlenih imali na godišnjem nivou.
Dok je padao broj zaposlenih poslije decembra 2024., rastao je broj penzionera. Od tada do danas broj zaposlenih pao je za skoro 9 hiljada, a broj penzionera porastao za preko 18 hiljada.
Pad budžetskih prihoda
Sve ovo što smo naveli a što se dogodilo u prve tri godine mandata Nermina Nikšića, odrazilo se i na federalni budžet. Budžetski prihodi od poreza za ovu 2026. godinu planirani su za skoro 300 miliona manje u odnosu na budžetske prihode iz prošle godine.
To se u praksi i ostvarilo pa je u periodu januar-maj 2026. godine naplaćeno 58,6 miliona KM manje nego u istom periodu 2025. godine.
Sve se to odrazilo i na doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) pa je od januara do maja ove godine prikupljeno oko 93,3 miliona KM manje nego u istom periodu 2025. godine. Istovremeno, doprinosi za zdravstveno osiguranje manji su za oko 26,9 miliona KM.
Masovno zaduživanje
Kao odgovor na pad prihoda, Vlada Nermina Nikšića je krenula u masovno zaduživanje. Kako je izvijestio poslovni portal Capital, samo u prvih šest mjeseci ove godine, dug FBiH je porastao za 1,57 milijardi KM. Naknadno je uslijedilo još nekoliko kratkoročnih zaduživanja a na posljednjoj sjednici Vlade FBiH donesena je odluka o dodatnih 100 miliona KM zaduženja kod komercijalne Raiffaisen banke.
Dakle, ni u jednom presudnom ekonomskom segmentu u protekle četiri godine Federacija BiH nije ostvarila napredak koji bi uzročno-posljedično doveo do rasta plata i penzija. Do porasta plata i penzija došlo je iz sasvim drugih razloga koji i kratkoročno i dugoročno donose građanima BiH više štete nego koristi: administrativnih odluka Vlade FBiH, poskupljenja i kreditnih zaduženja.
Put u osiromašenje
Ako bi se takve odluke ponovile u narednom mandatu, ekonomska slika FBiH bi se dodatno pogoršala ali sa još težim posljedicama nego u ranije.
Da bi minimalna plata porasla na 1500 KM i minimalna penzija na 1000 KM u narednom mandatu, kako Nikšić obećava, biće neophodan rast investicija, rast broja radnika, rast prihoda u budžet i u penzioni fond. Ništa od toga u protekle četiri godine nismo imali. Nermin Nikšić i njegov tim pokazali su u proteklom mandatu da najvažnije ekonomske parametere znaju samo odvesti u minus, a nikako u plus.
