“Istražni sudija – kapetan Srđan Forca”, pisalo je u donjem desnom uglu Rješenja kojim je u januaru 1993. godine ukinut pritvor Danilušku Kajtezu i Milošu Maksimoviću, pripadnicima Vojske RS-a uhapšenim i optuženim zbog toga što su u ljeto i u jesen 1992. godine u Sanskom Mostu ubili više civila bošnjačke i hrvatske nacionalnosti.
Taj istražni sudija, koji je ubice pustio na slobodu, danas je sudija Okružnog suda u Banja Luci i novi je član Visokog sudskog i tužilačkog vijeća BiH. Srđan Forca naslijedit će Milana Tegeltiju u toj instituciji.
Ukoliko njegovo ime upišete u pretrazi Haškog tribunala dobit ćete brojne dokumente u kojima se pominje ime Srđana Force. Ukratko, on je bio istražni vojni sudija Republike Srpske koji je, u najmanje četiri slučaja, na slobodu pustio počinitelje ratnih zločina. Upravo je te Forcine odluke Tužilaštvo u Hagu koristilo za dokazivanje postojanja udruženog zločinačkog poduhvata rukovodstva Republike Srpske sa Radovanom Karadžićem na čelu.
“Sudija Forca donio odluke u predmetima Kajtez, Gvozden, Stanković i Đorđević, koje je Tužilaštvo citiralo kao dokaz da je predsjednik Karadžić tolerisao zločine nad nesrbima”, navedeno je u jednom od dokumenata u predmetu protiv Radovana Karadžića.
Istraga.ba uspjela je prikupiti dokumente o dva slučaja sudije Srđana Force o kojima se govorilo i u Haškom tribunalu.
Slučaj Kajtez
Daniluško Kajtez i Srđan Maksimović bili su pripadnici SOS-a, (para)vojnih formacija kojima su rukovodili Nenad Stevandić i Ljuban Ećim. Oni su u krajem 1992. godine uhapšeni zbog sumnje da su počinili više ubistava na području Sanskog Mosta i u logoru Manjača. Istražni vojni sudija u tom predmetu bio je Srđan Forca, današnji član VSTV-a i prijatelj tadašnjeg vođe SOS-a Ljubana Ećima. Početkom januara 1993. godine, Forca je, unatoč dokazima, odlučio pustiti na slobodu Ećimove ratnike Kajteza i Maksimovića.
“Istražni sudija je 2.1. 1993. godine ispitao okrivljene kojom prilikom su oni izjavili da žele da se vrate u svoju jedinicu i predložili su da im sud ukine pritvor”, naveo je u obrazloženju Rješenja o ukidanju pritvora istražni sudija Srđan Forca.
Kajtez i Maksimović tako su, nekažnjeni, pušteni na slobodu. Nakon rata Kajtez je promijenio ime u Nikola Kovačević, ali je, ipak, 2006. godine uhapšen i na Sudu BiH osuđen na 12 godina zatvora zbog zločina protiv čovječnosti nad Bošnjacima i Hrvatima na području Sanskog Mosta i u logoru Manjača.
Sudija Srđan Forca koji je Kajteza i Maksimovića pustio na slobodu, nakon reforme pravosuđa u BiH postao je sudija Okružnog suda u Banja Luci i ove sedmice je izabran za člana Visokog sudskog i tužilačkog vijeća BiH.
slučaj Gvozden
Istog dana (2. januara 1993. godine) kada je na slobodu pustio Kajteza i Maksimovića, sudija Srđan Forca je ukinuo pritvor Mili, Miroslavu, Bojanu i Ostoji Gvozdenu koji su uhapšeni nakon što su u selima Toašica i Sasina kod Sanskog Mosta i Prijedora u decembru 1992. godine ubili najmanje šest civila.
“Istražni sudija je 2.1. 1993. godine ispitivao okrivljene kojom prilikom su okrivljeni izjavili da žele da se vrate u svoju jedinicu i predložili su sudu da ukine pritvor”, naveo je istražni sudija Srđan Gvozden koji je “našao da više ne postoji razlog za pritvor”.
Ubice su, tako, završile na slobodi. No, u septembru 2015. godine Miroslav Gvozden uhapšen je u Srbiji gdje je na Višem sudu u Beogradu osuđen na deset godina zatvora zbog ratnog zločina u Sanskom Mostu. Milo Gvozden nije bio dostupan istražnim organima te države.
Podsjećamo, Istraga.ba je objavila da je novoizabrani član VSTV-a Srđan Forca porodično vezan i sa odbjeglim ratnim zločincem Ljubanom Ećimom i da je član sudskog vijeća u predmetu protiv ubica banjalučkog biznismena Slaviše Krunića kojem je neposredno prije ubistva prijetio njegov prijatelj Ljuban Ećim.
